Anal Fistül

Anal fistül nedir, neden oluşur, belirtileri ve tedavileri nelerdir? Ameliyat gerekli midir?

Anal Fistül, diğer isimleriyle Makat Fistülü – Perianal Fistül bağırsak ve makat derisi arasında doğal olmayan şekilde oluşan kanal anlamına gelmektedir.

nal Fistül, diğer isimleriyle Makat Fistülü – Perianal Fistül bağırsak ve makat derisi arasında doğal olmayan şekilde oluşan kanal anlamına gelmekte. Anüs ya da makat, dışkının vücudun dışına atıldığı ağız olarak biliniyor. Anüsün iç kısmında çok sayıda küçük bezler bulunmakta bunların salgıladığı sıvı sayesinde dışkı kayarak kolaylıkla dışarı atılabilmekte. Bu bezler sıklıkla dışkıyı tutmamızı sağlayan iç ve dış kasların arasında bulunuyor. Bu bezlerde sert dışkılama, ıkınma ve de benzeri bir durumla yaralanma ya da tıkaç meydana gelmesi ile şişlik, apse oluşuyor. Apse de kendini kızarıklık, ağrı, hassasiyet, dolgunluk ve de ateş ile gösteriyor. Apse varlığında boşaltılması şart. Aksi takdirde daha ciddi, ölümcül durumlar ortaya çıkabiliyor. Apse ya kendiliğinden patlamakta ya da cerrahi olarak kontrollü şekilde boşaltılmakta. Tercihen cerrahi boşaltılması. Boşaltılan apselerin yarısından çoğunda fistül gelişebilmekte. Bu nedenle apse boşaltılması durumunda fistül varlığında eş zamanlı bunun tedavisinin yapılması olası apse tekrarlamalarını ve de fistül gelişmesini engelleyecektir.  Anal fistül özetlemek gerekirse bağırsağın sonuyla makatın etrafındaki deri arasında doğal olmayan küçük bir kanaldır.  Sıklıkla kendini iltihabi akıntı, iç çamaşırının kirlenmesi, kanama, ağrı, şişlik şikayetleri ile gösteriyor. Anal fistül tedavisi mutlak cerrahi olup oluşan kanalın tamamen yok edilmesi esastır.

Anal fistül hastalığı neden oluşur?

Anal Fistül çoğunlukla anal apse sonucunda oluşur. Az sayıda fistül Crohn hastalığı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle görülebildiği gibi nadir olarak da travma, tüberküloz, kanser sebebiyle oluşabilmektedir.

 

Anal fistül çeşitleri nelerdir?

​Anal fistüller (makat fistüller-perianal fistül) makatta dışkı tutmayı sağlayan kaslarıyla olan ilişkilerine göre dört grupta sınıflandırılırlar:

 

  • İntersfinkterik Fistüller: Makatı kontrol eden iç kas ile dış kas arasından geçerek makatın iç kısmına doğru açılan fistül
  • Transfinkterik Fistüller: Makatı kontrol eden iç ve dış kasları geçerek makat-deri arasına açılan fistül
  • Suprasfinkterik Fistüller: Makatı kontrol eden kasların tümünü kapsayacak şekilde  açılan tünelin yukarı seviyeden makatın içine açılan fistül
  • Ekstrasfinkterik Fistüller: Makat etrafındaki deri kısmı rektum yani kalın bağırsağın son bölünme doğrudan açılmasıdır

 

Anal fistül nasıl belirtiler gösterir?

  • Fistülün deride görünür şekilde ağızlaşması
  • Sabit şekilde hissedilen fakat oturur pozisyonda zonklama ile daha da kötüleşen ağrı
  • Anüs çevresinde görülen şişme, kızarıklık ve hassasiyet varlığı
  •  Anüs çevresinde görülen deride hassasiyet
  • Makat çevresinde iltihabi akıntı
  • Dışkılama sırasında ağrı
  • Makatta meydana gelen kokulu irinli, akıntı
  • Dışkılama sırasında kanama, dışkıda kan görme

Bu belirtiler genellikle Anal Fistül belirtileri olmakla birlikte, teşhis için mutlaka doktora danışılmalıdır.

 

Fistül hastalığı kanser riskine neden olur mu?

Nadir olarak Anal Fistül hastalığı zamanında tedavi edilmez ve kronik bir hal alırsa (yaklaşık 8-10 yıldan fazla) devam ederse, fistül oluşan bölge sürekli aldığı hasar sonucunda kanser geliştirebilir. Bunun gelişme olasılığı çok düşüktür.

Bu nedenle, hasta belirtilerini öncelikle doktor ile paylaşmalı, gerekli tanı ve tedavi programı doktor tarafından oluşturulmalıdır. Kişinin kendisinin ya da bir başkasının tavsiyesi üzerine eczanelerden aldığı ilaçlar tedaviyi geciktirerek zaman kaybına neden olabilmektedir.

Anal fistül hastalığının tanımlanması ve tedavi yöntemleri

Anal Fistül hastalığının tanılanması için çeşitli aşamalar bulunmaktadır. Tanı için proktolojik muayene yeterli olacaktır. Ancak hangi çeşit anal fistül olduğunu belirlemek adına anestezi altında muayene, endoanal ultrasonografi ya da pelvik MR işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekebilir. Tam iyileşme için fistülün çeşidi ortaya koyarak doğru tanılamak çok önemli. Biz buna fistülün haritalandırılması diyoruz. İyi bir yol haritası ile yola çıkıldığında tekrar etme ve olası gaz-gaita tutamama riskleri azalmaktadır. Anal fistülün tedavisi cerrahidir. Tedavide antibiyotiklerin yeri yoktur. Ağızdan ya da o bölgeye sürülerek uygulanan antibiyotik tedavisi ile iltihabın kurutulması, akıntının giderilmesi söz konusu değildir. Yine bu bölgeye tedavi amaçlı fitil, krem, pomad ve de krem uygulamasının bir anlamı bulunmamaktadır.

Anal fistül tedavisinde cerrahi yöntem

Uygulanacak cerrahi yöntem anal fistülün bulunduğu bölgeye göre belirlenir. Anal fistülün tedavisi mutlak cerrahidir. Bu cerrahide görüntüleme ile ortaya çıkarılan haritalandırma ile uygulanacak cerrahi yönteme karar verilmekte. Pek çok fistül cerrahi modaliteleri bulunmakta. Cerrah bunları repertuarında tutmalı, bilmeli uygun hastaya uygun cerrahi yöntem kararını verebilmelidir. Her hastaya aynı cerrahi yöntem uygulanması hem olayın tekrar etme olasılığını arttıracak hem de fistülün daha komplike/karmaşık hal almasına neden olacaktır. Tedavide hedef hastanın dışkı-gaz kontrolünü kaybetmeksizin akıntının tamamen kesilmesi, yaranın tam olarak kapanmasıdır. Yara kapandıktan sonra tekrar iltihaplı akıntı meydana geliyorsa olay tekrarlamış/nüks etmiştir anlamına gelmektedir. Bu nedenle hastaların en az cerrahi sonrası 12-18 ay süresince periyodik olarak kontrollere çağrılarak dikkatli proktolojik muayenesinin yapılması gerekmekte.

 
Whatsapp